O wyborze między tarasem na gruncie a tarasem na słupkach decydują przede wszystkim wysokość progu drzwi tarasowych i spadek działki. Przy płaskim terenie oraz progu znajdującym się mniej więcej 40–50 cm nad ogrodem zwykle sprawdzi się taras na gruncie. Wysoki próg, skarpa albo duża różnica poziomów przemawiają za konstrukcją podwyższoną. Nawierzchnię należy zaplanować około 2–3 cm poniżej progu, aby ograniczyć ryzyko podciekania wody pod drzwi.
Taras na gruncie czy na słupkach – najważniejsze różnice
Taras na gruncie opiera się na przygotowanej podbudowie z kruszywa, płycie betonowej, bloczkach lub wspornikach. Jest niski, zwykle znajduje się kilkanaście centymetrów nad terenem, dlatego dobrze łączy dom z ogrodem. Taras na słupkach tworzy niezależną platformę wspartą na słupach i belkach. Jego nawierzchnia może znajdować się kilkadziesiąt centymetrów, a nawet ponad metr nad gruntem.
Poniższe zestawienie pokazuje, jak różnią się oba warianty pod względem geometrii, podłoża i kosztów. Kwoty mają charakter orientacyjny, ponieważ cena zależy między innymi od materiału, dostępu do działki, rodzaju gruntu oraz liczby schodów i balustrad.
| Cecha | Taras na gruncie | Taras na słupkach |
|---|---|---|
| Wysokość nad terenem | Kilka–kilkanaście centymetrów, zwykle do około 40–50 cm | Od około 50 cm do poziomu znacznie wyniesionego nad ogród |
| Koszt wykonania | Zwykle niższy, orientacyjnie około 400–700 zł/m² przy deskach kompozytowych z montażem | Zwykle wyższy, orientacyjnie około 550–1100 zł/m², bez pełnego uwzględnienia schodów i balustrady |
| Podłoże | Podbudowa z kruszywa, płyta betonowa, bloczki lub wsporniki | Fundamenty punktowe, słupy, belki i legary |
| Balustrada | Zwykle nie jest potrzebna przy małej różnicy poziomów | Wymagana przy różnicy poziomów przekraczającej 0,5 m |
Kiedy wybrać taras na gruncie?
Taras na gruncie jest najrozsądniejszy przy płaskiej działce i nisko położonym progu drzwi. Jeżeli poziom podłogi w domu znajduje się niewiele wyżej niż ogród, nie ma potrzeby budowania wysokiej konstrukcji. Wystarczy wykonać stabilną, przepuszczalną podbudowę i ustawić nawierzchnię z zachowaniem spadku od budynku.
To rozwiązanie najczęściej kosztuje mniej, ponieważ nie wymaga słupów, belek, stężeń ani rozbudowanych fundamentów. Odpadają też schody i balustrada, a przejście między tarasem a ogrodem pozostaje wygodne dla dzieci, osób starszych oraz użytkowników wózków.
Taras na gruncie wybierz, gdy spełnione są następujące warunki:
- Działka jest płaska albo ma niewielki spadek.
- Próg drzwi znajduje się mniej więcej do 40–50 cm nad planowanym poziomem terenu.
- Zależy Ci na niższym koszcie i prostszej konstrukcji.
- Chcesz uniknąć schodów oraz balustrad.
- Możesz prawidłowo odprowadzić wodę z podbudowy.
Najważniejszym etapem nie jest samo ułożenie desek, lecz przygotowanie gruntu. Należy usunąć warstwę organiczną, korzenie i darń, a następnie wykonać warstwę nośną z odpowiednio zagęszczonego kruszywa. Podbudowa powinna mieć spadek około 1–2% od ściany domu. Na działce gliniastej potrzebny może być drenaż, ponieważ stojąca woda zwiększa ryzyko osiadania i zawilgocenia legarów.
Pod deskami trzeba pozostawić przestrzeń umożliwiającą odpływ wody i przepływ powietrza. Legary nie powinny leżeć bezpośrednio na ziemi ani w zamkniętej, niewentylowanej niecce betonowej. Nawierzchnią może być drewno, deska kompozytowa, płyty betonowe, kamień lub kostka, jednak każda z tych opcji wymaga stabilnego podłoża.
Kiedy potrzebny jest taras na słupkach?
Taras na słupkach stosuje się wtedy, gdy nie da się uzyskać właściwego poziomu nawierzchni przez niewielkie podniesienie podbudowy. Dotyczy to przede wszystkim wysokiego progu, działek opadających od budynku, skarp oraz domów z parterem wyniesionym nad ogród.
Próba wykonania takiego tarasu na gruncie mogłaby wymagać dużego nasypu, intensywnego zagęszczania ziemi, murów oporowych lub kosztownej niwelacji terenu. Konstrukcja podwyższona pozwala przenieść obciążenia punktowo na grunt rodzimy i ustawić nawierzchnię na wysokości dopasowanej do drzwi.
Taras na słupkach ma sens, gdy występuje jedna z poniższych sytuacji:
- Próg drzwi znajduje się wyraźnie wyżej niż poziom ogrodu.
- Działka opada od domu albo znajduje się na skarpie.
- Pod tarasem powstałaby wysoka warstwa nasypu podatna na osiadanie.
- Potrzebujesz konstrukcji nad nierównym terenem lub istniejącą różnicą poziomów.
- Możesz zaplanować fundamenty punktowe, schody i ewentualną balustradę.
Podstawą takiej konstrukcji są fundamenty punktowe, na których opiera się układ słupów, belek i legarów. Ich głębokość trzeba dopasować do warunków gruntowych i lokalnej strefy przemarzania. W rejonach, gdzie przemarzanie sięga około 1 m, fundamentowanie powinno uwzględniać tę wartość. Przy dużych różnicach poziomów konstrukcję powinien sprawdzić fachowiec, ponieważ trzeba uwzględnić obciążenia użytkowe, śnieg, wiatr i sposób kotwienia.
Wyższy taras oznacza też dodatkowe elementy. Przy różnicy poziomów przekraczającej 0,5 m potrzebna jest balustrada, a zejście do ogrodu wymaga schodów. Te elementy podnoszą koszt inwestycji i trzeba uwzględnić je już na etapie projektu.
Wysokość progu wyznacza poziom tarasu, ale nie zwalnia z zaplanowania odpływu wody, schodów i zabezpieczeń krawędzi.
Wentylacja podkonstrukcji a trwałość tarasu
W obu wariantach trwałość zależy od tego, czy woda może szybko odpłynąć, a powietrze swobodnie przepływać pod deskami. Ma to szczególne znaczenie przy konstrukcjach drewnianych, lecz także deski kompozytowe i ich legary wymagają prawidłowego odwodnienia.
Najczęstszym błędem jest szczelne obudowanie boków tarasu. Taka osłona może wyglądać schludnie, ale zatrzymuje wilgoć i ogranicza ruch powietrza. W efekcie legary pozostają długo mokre, a drewno może zacząć pleśnieć i gnić. Podwyższony taras powinien mieć otwartą lub ażurową przestrzeń pod konstrukcją. Jeśli potrzebujesz zabezpieczenia przed zwierzętami czy liśćmi, zastosuj rozwiązanie, które nadal zapewnia wentylację.
Przy tarasie na gruncie trzeba zadbać o przepuszczalną podbudowę, spadek od budynku i brak kontaktu drewna z ziemią. Przy tarasie na słupkach równie ważne są stabilne fundamenty oraz prawidłowe zabezpieczenie elementów konstrukcyjnych. Sama wysokość nad terenem nie zastąpi dobrego drenażu i przewiewu.
Jaki wariant pasuje do Twojej działki?
Jeżeli próg drzwi znajduje się nisko, teren jest płaski, a podłoże można skutecznie odwodnić, wybierz taras na gruncie. Będzie prostszy, tańszy i wygodniejszy bez schodów. Na działce gliniastej zaplanuj jednak drenaż oraz szczególnie staranne zagęszczenie podbudowy.
Jeżeli dom stoi na skarpie, ogród opada, a próg znajduje się wysoko nad terenem, lepszym rozwiązaniem będzie taras na słupkach. Trzeba wtedy doliczyć fundamenty punktowe, konstrukcję nośną, schody i balustradę, ale unikniesz niestabilnego nasypu oraz kosztownej niwelacji działki. Przy dużej różnicy poziomów projekt warto skonsultować z konstruktorem.
Najpierw zmierz różnicę między progiem drzwi a terenem w miejscu, w którym ma kończyć się taras. Następnie sprawdź spadek działki i warunki wodne. Te dwa parametry zwykle pozwalają szybko rozstrzygnąć, czy potrzebujesz niskiej podbudowy na gruncie, czy niezależnej konstrukcji na słupkach.
