Płyty bitumiczne można ułożyć samodzielnie, szczególnie na altanie, wiacie lub niewielkim budynku gospodarczym. Arkusze montuje się od okapu w stronę kalenicy, przeciwnie do przeważającego kierunku wiatru, zachowując zakłady i mocując je dedykowanymi łącznikami. Najważniejsza zasada brzmi: gwoździe wbija się pionowo wyłącznie w szczyt fali.
Co przygotować przed montażem?
Płyta bitumiczna wymaga stabilnego, równego podłoża. W zależności od konstrukcji dachu stosuje się pełne deskowanie albo ruszt z drewnianych łat i kontrłat. Rozstaw łat trzeba dopasować do nachylenia połaci oraz instrukcji konkretnego producenta. Przy małym spadku zbyt rzadkie łaty mogą powodować uginanie się arkuszy pod wpływem śniegu lub wysokiej temperatury.
Do podstawowego montażu potrzebujesz następujących narzędzi:
- Piła ręczna do drewna, ewentualnie piła mechaniczna z odpowiednim brzeszczotem.
- Młotek albo wkrętarka, zależnie od wybranego rodzaju łączników.
- Miarka, ołówek, poziomica i sznurek do wyznaczenia prostej linii mocowania.
- Olej do posmarowania ostrza piły, rękawice robocze oraz drabina lub rusztowanie.
Przed rozpoczęciem pracy sprawdź, czy spełnione są wszystkie warunki z poniższej listy:
- Podłoże jest równe, suche i odpowiednio nośne.
- Masz arkusze, łączniki z uszczelnieniem oraz elementy wykończeniowe, takie jak gąsiory i wiatrownice.
- Prace mogą odbywać się w suchy, możliwie bezwietrzny dzień.
- Temperatura wynosi najlepiej więcej niż 5°C i mniej niż 25°C.
- Masz zabezpieczenie przed upadkiem, jeśli dach znajduje się na wysokości.
Wymagany zakres temperatur może różnić się między produktami, dlatego przed montażem sprawdź instrukcję producenta. W podanym przedziale płyta zachowuje elastyczność, ale nie odkształca się łatwo od upału ani nie staje się krucha jak przy mrozie.
Jak kłaść płytę bitumiczną krok po kroku?
Przed ułożeniem pierwszego arkusza ustal kierunek, z którego najczęściej wieje wiatr. Płyty układa się tak, aby kolejne zakłady były skierowane przeciwnie do tego kierunku. Ogranicza to ryzyko podwiewania krawędzi. Montaż zaczyna się przy okapie i prowadzi w stronę kalenicy.
- Przygotuj i sprawdź podłoże. Łaty lub deski muszą być stabilnie zamocowane, a ich układ powinien tworzyć równą płaszczyznę. Przy łatach warto użyć rozpórek o jednakowej długości, aby zachować stały rozstaw.
- Wyznacz linię pierwszego rzędu. Pierwszy rząd decyduje o położeniu całego pokrycia. Ustaw arkusze prostopadle do kierunku spadku i sprawdź poziomicą, czy dolna krawędź biegnie równo.
- Przytnij arkusze, jeśli jest to konieczne. Zaznacz wymiar na stabilnie podpartej płycie i tnij piłą ręczną do drewna. Posmarowanie ostrza olejem ułatwia uzyskanie równej krawędzi. Nie wyginaj mocno arkusza podczas cięcia.
- Ułóż pierwszy arkusz przy okapie. Zachowaj wysięg zgodny z instrukcją systemu. W jednym z opisanych systemów maksymalny wysięg poza okap wynosi 7 cm. Nie przenoś tej wartości bez sprawdzenia dla swojego produktu.
- Wykonaj zakłady. Arkusze w sąsiednich rzędach powinny nachodzić na siebie w kierunku pionowym, a sąsiednie arkusze w tym samym rzędzie powinny mieć zakład boczny. Wielkość zakładów zależy od producenta i nachylenia dachu. Często stosuje się co najmniej 15 cm zakładu wzdłużnego i jedną falę zakładu bocznego, ale pierwszeństwo ma instrukcja konkretnej płyty.
- Przesuwaj połączenia w kolejnych rzędach. Układanie z przesunięciem ogranicza powstawanie jednej ciągłej linii zakładów. W niektórych systemach co drugi rząd rozpoczyna się arkuszem przeciętym wzdłuż, dzięki czemu szerokość pierwszego elementu odpowiada pięciu falom.
- Wstępnie ustabilizuj arkusz. Możesz rozpocząć od mocowania w drugiej i przedostatniej fali, a następnie sprawdzić ułożenie płyty względem okapu i sąsiednich arkuszy.
- Wykonaj właściwe mocowanie. Gwoździe lub wkręty prowadź prostopadle do powierzchni. W strefie zakładu mocowanie wykonuje się w każdej fali, a na łatach pośrednich zwykle w co drugiej fali, zgodnie z instrukcją systemu. W przywoływanym systemie minimum wynosi 20 gwoździ na jedną płytę.
- Układaj następne rzędy aż do kalenicy. Za każdym razem kontroluj prostą linię, wielkość zakładów i położenie łączników. Nie dociskaj płyty nadmiernie podczas przybijania.
- Wykończ kalenicę i krawędzie. Zamontuj deskę kalenicową, gąsior oraz obróbki wiatrownic. Gąsiory układa się od strony przeciwnej do kierunku wiatru. W jednym z systemów ich zakład wynosi 12,5 cm, ale tę wartość również należy potwierdzić w instrukcji produktu.
Nie wbijaj gwoździa w dolną część fali. Prawidłowe miejsce mocowania znajduje się na jej szczycie. Tam łącznik dociska arkusz do podłoża, a uszczelniony łeb ogranicza ryzyko przecieku. Gwoździa nie wolno wbijać pod kątem ani dobijać tak mocno, aby odkształcić falę.
Gwoździe czy wkręty – co wybrać?
Najbezpieczniej stosować łączniki przeznaczone do danego systemu, z uszczelnieniem i odpornością na warunki atmosferyczne. Wybór zależy od rodzaju podłoża oraz tego, czy ważniejszy jest szybki montaż, czy łatwy demontaż.
| Rodzaj mocowania | Zalety | Kiedy wybrać? |
|---|---|---|
| Gwoździe z uszczelnionym łebkiem | Szybki montaż, elastyczne połączenie i standardowe zastosowanie na drewnianych łatach. | Na typowym drewnianym podłożu, gdy producent przewiduje gwoździe systemowe. |
| Wkręty do płyt bitumicznych | Trwałe połączenie i łatwiejszy demontaż podczas naprawy lub wymiany arkusza. | Na twardszym podłożu albo wtedy, gdy konstrukcja wymaga użycia wkrętów. |
| Łączniki przypadkowe | Brak pewności co do szczelności i trwałości połączenia. | Nie stosuj ich, jeśli nie są przeznaczone do danego pokrycia. |
Na jakie błędy uważać?
Najczęstsze problemy wynikają nie z samego cięcia arkuszy, lecz z niewłaściwego podłoża, temperatury albo mocowania. Przed zakończeniem prac sprawdź, czy nie występują poniższe błędy:
- Przybijanie gwoździ w dolnej części fali zamiast w jej szczycie.
- Wbijanie łączników pod kątem, zbyt płytko albo tak mocno, że uszczelka zostaje zgnieciona.
- Zbyt rzadki rozstaw łat, szczególnie na połaci o małym nachyleniu.
- Montaż podczas deszczu, gdy drewniane podłoże jest wilgotne.
- Praca w pełnym słońcu, upale albo przy temperaturze, w której płyta staje się sztywna i krucha.
- Pomijanie zakładów lub zmniejszanie ich bez zgody producenta.
Na dachach o bardzo małym spadku szczególne znaczenie mają zakłady i rozstaw podpór. Jeżeli konstrukcja jest wysoka, stroma albo wymaga poruszania się po dużej połaci, bezpieczniej zlecić prace osobie z doświadczeniem i odpowiednim zabezpieczeniem.
Jak dbać o gotowy dach?
Prawidłowo ułożone płyty bitumiczne zwykle nie wymagają częstej konserwacji. Co pewien czas sprawdź jednak zakłady, kalenicę, wiatrownice i miejsca mocowania. Po dachu nie należy chodzić bez potrzeby. Jeśli wejście jest konieczne, stawiaj stopy w miejscach podpartych przez łaty i rób to ostrożnie, aby nie odkształcić arkuszy. Największą trwałość zapewniają równe podłoże, właściwe zakłady i mocowanie w szczycie każdej wymaganej fali.
