Taras na bloczkach sprawdzi się przy niskiej konstrukcji, stabilnym i dobrze odwodnionym gruncie. Słupy fundamentowe są lepszym wyborem przy dużej wysokości, spadku terenu, gruncie gliniastym lub planowanym zadaszeniu. Różnica nie dotyczy jakości samego rozwiązania, lecz warunków, w których ma pracować.
Taras na bloczkach czy słupach – główne różnice
Bloczki fundamentowe to prefabrykowane elementy betonowe ustawiane punktowo na przygotowanym podłożu. Podpierają legary, a cała konstrukcja pozostaje nisko nad terenem. Montaż jest szybki i zwykle tańszy, ale bloczki nie tworzą głębokiego, zakotwionego fundamentu.
Taras na słupach opiera się na stopach fundamentowych, które przenoszą obciążenia głębiej w grunt. Tę metodę stosuje się przede wszystkim przy tarasach wyniesionych, działkach ze spadkiem oraz podłożu, które może zmieniać objętość pod wpływem wilgoci i mrozu.
| Cecha | Taras na bloczkach | Taras na słupach |
|---|---|---|
| Koszt początkowy | Zwykle niższy, szczególnie przy małym i niskim tarasie | Wyższy ze względu na fundamenty, beton i dodatkową konstrukcję |
| Czas montażu | Krótki, bez betonowania i oczekiwania na wiązanie betonu | Dłuższy, wymaga wykonania stóp i dokładnego wypoziomowania |
| Stabilność | Dobra na zagęszczonym, przepuszczalnym podłożu, lecz zależna od pracy gruntu | Wyższa przy prawidłowym posadowieniu poniżej strefy przemarzania |
| Wymagania gruntowe | Płaski, nośny i dobrze odwodniony grunt | Może być stosowany przy spadku, podwyższeniu i trudniejszych warunkach |
| Zastosowanie | Niski taras przy gruncie, także konstrukcja czasowa | Taras wysoki, nad skarpą, z ciężkim zadaszeniem lub większym obciążeniem |
| Ryzyko | Nierówne osiadanie lub przesunięcie podpór | Zbyt płytkie fundamenty mogą zostać uniesione przez mróz |
Bloczki nie są więc z definicji gorsze. Wymagają po prostu starannego przygotowania podłoża. Nie powinno się ustawiać ich bezpośrednio na darni, humusie ani świeżo nasypanej ziemi. Podłoże musi być oczyszczone, przepuszczalne i zagęszczone, a pod tarasem trzeba zapewnić odpływ wody oraz wentylację.
Dlaczego grunt pracuje i co oznaczają wysadziny mrozowe?
Grunt zmienia swoje właściwości pod wpływem wilgoci, obciążenia i temperatury. Największe problemy pojawiają się na glinach, pyłach oraz innych gruntach wysadzinowych, które zatrzymują wodę. Podczas mrozu woda zamarza i zwiększa objętość. W gruncie mogą tworzyć się soczewki lodu unoszące płytko ustawione podpory. Po odwilży podłoże opada, ale nie zawsze wraca do poprzedniego poziomu.
To zjawisko nazywa się wysadzinami mrozowymi. W praktyce może powodować przechylenie bloczka, nierówne podparcie legara i utratę założonego spadku. Pojawiają się wtedy falujące deski, rozluźnione połączenia, pęknięcia albo zapadnięte narożniki tarasu.
Strefa przemarzania to umowna głębokość, do której grunt może zamarzać w danych warunkach klimatycznych. Stopy fundamentowe pod słupami wykonuje się zasadniczo poniżej tej strefy, choć dokładną głębokość trzeba ustalić z uwzględnieniem lokalnego gruntu, poziomu wody, obciążenia i konstrukcji tarasu. Dzięki temu fundament jest mniej podatny na sezonowe podnoszenie i opadanie.
Głęboki fundament nie sprawia, że grunt przestaje pracować. Ogranicza jednak wpływ jego sezonowych zmian na konstrukcję tarasu.
Nie oznacza to, że każdy taras na bloczkach będzie się przesuwał. Zagęszczona warstwa kruszywa, geowłóknina, sprawne odwodnienie i niewielka wysokość konstrukcji wyraźnie ograniczają ryzyko. Przy gruncie wilgotnym, nasypowym lub gliniastym nie dają jednak takiej pewności jak fundamenty sięgające głębiej.
Kiedy wybrać bloczki?
Bloczki są rozsądnym rozwiązaniem, gdy taras ma niewielką wysokość, a podłoże można dobrze przygotować. Przed wyborem tej technologii sprawdź następujące warunki:
- Taras znajduje się blisko poziomu terenu i nie wymaga wysokich schodów.
- Grunt jest nośny, piaszczysty lub żwirowy, a po opadach nie utrzymuje się na nim woda.
- Konstrukcja jest lekka i nie będzie przenosiła dużych obciążeń od zadaszenia, murowanych elementów ani ciężkich urządzeń.
- Taras ma być rozwiązaniem czasowym, przenośnym albo łatwym do późniejszej korekty.
- Możesz usunąć humus, zastosować geowłókninę, ułożyć kruszywo i dokładnie zagęścić podłoże.
Przy bloczkach szczególnie ważne jest utrzymanie poziomu i spadku od budynku. Jeśli podłoże zacznie nierówno osiadać, korekta zwykle wymaga podniesienia części konstrukcji, a czasem demontażu desek.
Kiedy lepiej zastosować słupy?
Słupy fundamentowe wybierz wtedy, gdy taras musi znaleźć się wyraźnie nad terenem albo będzie pracował w trudnych warunkach. Dotyczy to zwłaszcza takich sytuacji:
- Grunt jest gliniasty, wilgotny, podmokły, nasypowy lub słabo zagęszczony.
- Działka ma wyraźny spadek, znajduje się na skarpie albo taras ma kilka poziomów.
- Próg drzwi jest wysoko nad terenem i potrzebna jest konstrukcja wyniesiona.
- Taras ma dźwigać zadaszenie, balustrady, ciężkie donice lub inne stałe obciążenia.
- Konstrukcja ma służyć przez wiele lat bez regularnego poziomowania i napraw podpór.
Przy wysokim tarasie same słupy nie wystarczą. Potrzebne są także belki główne, legary, stężenia, schody, a czasem balustrada. Ich przekroje i rozstaw zależą od rozpiętości oraz obciążenia, dlatego nie powinny być dobierane wyłącznie na oko.
Co sprawdzić przed podjęciem decyzji?
Odpowiedź na pytanie „taras na bloczkach czy słupach” ułatwi krótka ocena działki. Zanim kupisz materiały, odpowiedz sobie na poniższe pytania:
- Jaki jest grunt? Czy przypomina stabilny piasek, czy raczej wilgotną glinę, nasyp albo ziemię z gruzem?
- Jak wysoko znajdzie się taras? Zmierz różnicę między progiem drzwi a terenem oraz sprawdź, czy będą potrzebne schody.
- Gdzie odpływa woda? Zwróć uwagę na zastoiska po deszczu, spływ z dachu i poziom wód gruntowych.
- Jakie będzie obciążenie? Uwzględnij zadaszenie, balustrady, ciężkie meble, donice oraz ewentualne jacuzzi.
- Jak długo taras ma służyć? Przy konstrukcji planowanej na kilkanaście lub kilkadziesiąt lat oszczędność na płytkich podporach może być pozorna.
- Czy taras będzie połączony z budynkiem? Przy wyższej konstrukcji trzeba uwzględnić pracę budynku, dylatację i sposób przenoszenia obciążeń.
W przypadku wysokiego tarasu, trudnego gruntu lub ciężkiego zadaszenia warto skonsultować rozwiązanie z projektantem albo doświadczonym wykonawcą. Dobrze dobrana głębokość fundamentów ma większe znaczenie niż sama cena bloczków czy betonu.
Jeżeli działka jest płaska, sucha, a taras niski i lekki, bloczki mogą być rozsądnym kompromisem pod warunkiem bardzo dobrego przygotowania podłoża. Gdy grunt jest gliniasty lub wilgotny, konstrukcja ma być wysoka albo ma przenosić większe obciążenia, słupy z odpowiednio wykonanymi stopami dają większą stabilność i mniej problemów w kolejnych sezonach. Przy budowie sprawdź też, czy planowany taras mieści się w wymaganiach Prawa budowlanego, zwłaszcza gdy jest zadaszony lub wyraźnie wyniesiony ponad teren.
